Search blog.co.uk

  • Leksione nga folësit më të mëdhenj të shekullit

    Ish-kryeministri britanik Stanley Baldėin e urrente artin e tė folurit nė publik dhe ia vinte fuqisė sė tij fajin pėr gjakun e derdhur pėrgjatė historisė. Ai besonte se "rrėfimi i sė vėrtetės nuk kishte nevojė pėr art". Por folėsit mė tė mėdhenj tė historisė kanė dėshmuar se e vėrteta ėshtė krejt ndryshe. Ata kanė dėshmuar se nuk mjafton qė njė folės i sprovuar t'i thotė tė vėrtetėn audiencės, ajo duhet tė dojė tė dėgjojė tė vėrtetėn nė radhė tė parė.
    Thėnė thjesht, fjalimet e mėdha vijnė nga zėrat pasionantė dhe autoritarė tė sė vėrtetės. Pėr tė arritur autoritetin, folėsit legjendarė kanė pėrdorur njė gamė tė gjerė tė veēorive retorike dhe oratorike. Disa prej kėtyre tipareve janė tė pėrveēme dhe lindin bashkė me njeriun, disa tė tjerė janė tė disponueshme pėr ēdo folės publik qė mund t'i pėrdorė ato siē duhet, pavarėsisht nėse bėhet fjalė pėr njė prezantim modest apo pėr njė angazhim mė tė madh profesional. Disa prej liderėve mė tė mėdhenj botėrore kanė qenė gjithashtu oratorėt mė tė mėdhenj tė botės. Ish-kryeministri britanik Winston Churchill na mėson se pika kyēe nė njė fjalim ėshtė pozicionimi i qėllimeve tė folėsit nė njė kontekst mė tė gjerė se zakonisht. Ndėrsa ish-presidenti amerikan, Ronald Reagan i cilėsuar si "Komunikuesi i Madh". Ai u mėson tė gjithė atyre qė aspirojnė tė marrin pėrsipėr funksione lidershipi leksionin se si tė jenė tė dashur, por tė dimė tė ruajmė autoritetin qė i duhet njė lideri. Lideri revolucionar, Marthin Luther King dinte tė fitonte zemrėn e publikut nė ēdo rast duke pėrdorur fjalėt mė tė thjeshta nė njė kontekst hyjnor e nė ēdo rast duke theksuar traditėn. Ish-presidenti amerikan Franklin Roosevelt pėrdorte nė fjalimet e tij strukturimin e frazės nė mėnyrė strategjike, ndėrkohė qė njė ish-president tjetėr amerikan shumė i dashur pėr publikun, John F. Kennedy luante me imazhin e tij. Edhe nėse fjalimet e tij mbahen mend mė shumė pėr pėrmbajtjen ai kishte njė paraqitje tė jashtme qė stimulonte simpatinė e njerėzve. Edhe pse njė prej emrave qė ngjall mė shumė tmerr nė shekullin e 20-tė aftėsitė oratorike tė Hitlerit s'mund tė mohohen asnjėherė. Aftėsia e tij pėr tė kombinuar pasionin me autoritetin kanė bėrė qė turma me miliona njerėz tė ndjekin nga pas pushtetin dhe ideologjinė e tij.

    John F. Kennedy
    " … le tė ecim pėrpara dhe tė udhėheqim vendin qė duam, duke kėrkuar bekimin e Tij, ndihmėn e Tij, por duke ditur qė kėtu nė Tokė, puna e Zotit duhet tė jetė realisht e jona".
    Kennedy ishte njė folės i mirė nė publik, por fjalimet e tij mbahen mend mė shumė pėr pėrmbajtjen e tyre. Nė vitin 1960 ai debatoi me Richard Nixon, debati i parė presidencial i transmetuar nė televizion. Nėse fjalimi dėgjohej nė radio krijohej ideja se Nixon kishte fituar. Por po tė shihej nė televizor dukej sikur ishte Kennedy ai qė kishte fituar, pėr shkak tė rėndėsisė qė ai i jepte paraqitjes dhe qėndrimit.

    Winston Churchill
    "Le tė shtrėngojmė fort detyrimet tona, dhe tė vazhdojmė tė qėndrojmė tė tillė, nė mėnyrė qė nėse Perandoria Britanike zgjat pėr njė mijė vjet tė tjerėt tė thonė nė ēdo moment, "Kjo ishte periudha mė e mirė e tyre".
    Si kryeministėr i Anglisė gjatė Luftės sė Dytė Botėrore, Churchill i mbante fjalimet e tij mė elektrizuese nėpėrmjet radios. Taktika e tij e preferuar, tė cilėn e pėrdorte vazhdimisht ishte apeli qė bėnte duke pėrdorur historinė. Ai kalonte javė tė tėra duke u dhėnė atyre formė nėpėrmjet saktėsisė retorike, e cila virtualisht ėshtė zhdukur nė ditėt e sotme.

    Martin Luther King, Jr.
    " … ne nuk jemi tė kėnaqur, dhe nuk do tė jemi tė kėnaqur derisa drejtėsia tė fillojė tė lėvizė ujėrat dhe drejtėsinė nė rrjedhėn e tyre tė duhur".
    Nėse fliste nė njė katedėr apo nė njė podium, Martin Luther King gjithnjė predikonte dhe hipnotizonte, duke injektuar fjalėt mė tė zakonshme me njė origjinė spirituale. Gjithashtu ai pėrdorte aluzione lehtėsisht tė njohura duke bashkangjitur idetė e tija tė reja e radikale me ato tė vjetrat e tė stabilizuarat duke u dhėnė kėshtu atyre prestigj e autoritet tė pamohueshėm.

    Adolf Hitler
    Tmerri qė shoqėron emrin dhe ideologjitė e Hitlerit nuk e pengon atė tė jetė njė mjeshtėr i lindur nė oratori. Asgjė nuk ka kontribuar mė shumė nė lavdinė e tij sesa aftėsitė e tij oratorike. Fjalėt qė nxirrte nga goja gjatė fjalimeve ngjanin mė shumė sa kallėpe dinamiti, ato bindin miliona vetė tė ecnin pas tij dhe kauzės sė tij. Si rezultat, ai konsiderohet si shumė studiues si njė prej folėsve mė tė mėdhenj nė publik tė shekullit tė 20-tė. Ėshtė pikėrisht pėrzierja e pasionit me autoritetin ajo qė e bėnte Hitlerin tė ndizte turmėn.

    Ronald Reagan
    "Ne nuk do t'i harrojmė kurrė atė e as herėn e fundit, tė cilėn i pamė ata, kėtė mėngjes, ndėrsa ata pėrgatiteshin pėr udhėtim, ndėrsa pėrshėndetėn me dorė dhe "rrėshqitėn pėrtej kufirit tė zymtė tė tokės" pėr "tė prekur fytyrėn e Zotit"
    Reagan fitoi epitetin "Komunikues i Madh" pėr shkak tė efikasitetit ēarmatosės tė tonit tė zėrit. Ai i tėrhiqte dėgjuesit dhe u fitonte zemrat me stilin e tij personal dhe tė ngrohtė qė ngjante bisedor e atėsor, informal por autoritar dhe gjithmonė vigjilent ndaj qėllimeve tė tij.

    Franklin D. Roosevelt
    "… Amerika u sulmua papritur dhe me qėllim nga forcat e Perandorisė sė Japonisė... Shtetet e Bashkuara ishin nė paqe... forcat japoneze sulmuan Hong Kongun, forcat japoneze sulmuan Guamin, forcat japoneze sulmuan ishujt Filipine..."
    12 vitet e Roosevelt-it nė detyrė si President i SHBA pėrkuan me disa prej kohėve mė tė trazuara tė vendit, duke i dhėnė atij mė sė shumė se njė rast pėr tė mbajtur njė fjalim tė madh. Nė rastin e "Pearl Harbour" ai e portretizon Japoninė si njė agresor i paprecedent duke vėnė nė punė formėn pasive dhe aktive tė foljeve.

  • Të famshëm e të pasur, por pa një diplomë në xhep

    Ata janė miliarderė dhe idhuj tė miliarda njerėzve nėpėr botė. Por ē’kanė bėrė pėr tė merituar gjithė kėtė? Janė femra e meshkujt tė bukur, kanė aftėsi nė aktrim, kanė zė pėr tė kėnduar. Vetėm pėr tė studiuar s’kanė qenė tė aftė. Pjesa mė e madhe e yjeve tė Hollivudit mund tė quhen shumė mirė “tė pashkollė” pasi njė pjesė e madhe e tyre i ka braktisur studimet qė nė shkollė tė mesme.
    Brezi i ri i artisteve siē janė Britney Spears, Jessica Simpson, Avril Lavigne etj, kanė vendosur t’i pėrkushtohen karrierės muzikore nė vend qė tė ndjekin shkollėn e mesme. Njė brez tjetėr para atyre ka denjuar tė regjistrohet nė universitet, por pa e mbaruar kurrė. Brad Pitt, Julia Roberts, Sandra Bullock etj, edhe pse sot janė miliarderė, para shumė vitesh kanė vendosur tė ndėrpresin studimet universitare.
    Tė famshėm dhe pa shkollė
    Nė shumė profesione mungesa e njė diplome pėrkatėse do tė ishte problem. Por jeta ėshtė ndryshe nė Hollivud. Nga 20 aktorėt dhe aktoret mė tė paguara tė Hollivudit, listė e revistės Forbes, pasuria totale e tė cilėve arrin 529 milionė dollarė, vetėm dy kishin njė diplomė Universiteti, Adam Sandler dhe Cate Blanchett. Ndėrsa pėr VIP-at qė s’janė aktorė ndryshon puna. Pėr skenaristėt, regjisorėt, prezantuesit, diploma ėshtė mėse e zakonshme. Disa prej tė diplomuarve janė Oprah Winfrey, Steven Spielberg, David Letterman, etj. Sipas psikologut klinik, James Houran, diploma e Universitetit ėshtė diēka krejtėsisht e panevojshme pėr rezymenė e tė famshmėve. Ndryshe nga mė parė kur yjet mbėshteteshin nė aftėsitė dhe cilėsitė e tyre pėr tė rėnė nė sy, sot ekziston njė mėnyrė tjetėr e tė bėrit tė “yjeve”. Tashmė tė jesh i famshėm nuk ka lidhje me aftėsitė apo mundėsitė, por ka tė bėjė me promovimin dhe shitjen tek publiku.
    VIP-at e pashkolluar
    Ndėrkohė qė mungesa se njė diplome nuk ėshtė ndonjė fenomen i ri nė Hollivudit, emra tė tillė si George Clooney, Brad Pitt, Julia Robert, etj, tė paktėn kanė tentuar tė studiojnė pėr disa vite nė Universitet, pėr ta braktisur atė nė mes. Brezi i ri i yjeve tė Hollivudit shfaq tė dhėna tė frikshme pėr sa i pėrket arsimimit tė atyre qė nė njė farė mėnyrė kthehen nė ikona tė adoleshentėve e tė rinjve kudo nė botė, duke mos mbaruar as shkollėn e mesme. Ato fitojnė shuma tė mėdha parash pa hyrė akoma nė adoleshencė pa pasur rėndėsi fare se sa tė zgjuar janė, ndaj dhe nuk e shohin aspak tė nevojshme tė shkojnė nė shkollė.

    Tė diplomuar:

    1. Oprah Winfrey

    Prezantuese
    Pasuria: 260 milionė dollarė
    Universiteti i Tenesi
    (Tennessee State University)
    Dega: Dramė dhe Fjalim

    2.Steven Spielberg

    Regjisor
    Pasuria: 110 milionė dollarė
    Universiteti i Kalifornisė
    (California State University at Long Beach)
    Dega: Film dhe Arte Elektronike
    Dimpluar nė vitin 2001

    . Shaquille O’Neal

    Basketbollist
    Pasuria: 32 milionė
    dollarė
    Universiteti i Luizianės
    (Louisiana State University)
    Dega: Studime tė pėrgjithshme
    Diplomuar nė vitin 2000

    4.Michael Jordan

    Basketbollist
    Pasuria: 31 milionė
    dollarė
    Universiteti i Karolinės sė Veriut
    (University of North Carolina)
    Dega: Gjeografi

    ........

    Ata qė kanė lėnė shkollėn e mesme

    1. Jessica Simpson

    Kėngėtare
    Mosha: 26 vjeē
    La shkollėn e mesme “JJ Pearce High School” nė vitin 1977 pėr tė vazhduar karrierėn muzikore

    2. Paris Hilton

    Trashėgimtare, personazh publik
    Mosha: 26 vjeē
    La shkollėn e mesme luksoze “Dwight” nė Manhatan, tė cilėn e kanė ndjekur mjaft nxėnės qė janė bėrė mė pas tė famshėm.

    3.Britney Spears

    Kėngėtare
    Mosha: 25 vjeē
    Para ngritjes dhe rėnies sė saj meteorike, kėngėtarja e popit la shkollėn e mesme “Kentwood High School” nė Luiziana pėr tė vazhduar karrierėn muzikore.

    4. Mischa Barton

    Aktore
    Mosha: 21 vjeē
    Ylli i dramės pėr adoleshentė “The O.C” mbaroi shkollėn Profesionale tė Fėmijėve nė Manhatan nė vitin 2004, por nuk ka vazhduar shkollimin mė tej.

    5. Avril Lavigne

    Kėngėtare
    Mosha: 22 vjeē
    Kėngėtarja e cila u shfaq nė tregun muzikor qė nė moshėn 16-vjeēare e la shkollėn e mesme nė Ontario, Kanada pasi siguroi njė kontratė me njė shtėpi diskografike.

    6. Lindsay Lohan

    Mosha: 20 vjeē
    Flokėkuqja e Hollivudit e
    la shkollėn e mesme pėr t’iu kushtuar karrierės sė aktrimit e sigurisht mbrėmjeve tė shumta nė shoqėrinė e alkolit.

    ........

    Ata qė kanė lėnė Universitetin

    1. Brad Pitt

    Aktor
    Pasuria: 35 milionė dollarė
    Dega: Gazetari, Universiteti i Misurit

    2. George Clooney

    Aktor
    Pasuria: 25 milionė dollarė
    Dega: Transmetim, Universiteti i Kentakit

    3. Julia Roberts

    Aktore
    Pasuria: 9 milionė dollarė
    Universiteti i Xhorxhias

    4. Tom Hanks

    Aktor
    Pasuria: 74 milionė dollarė
    Dega: Teatėr, Universiteti i Kalifornisė
    California State University in Sacramento

    5. Madonna

    Kėngėtare
    Pasuria: 72 milionė dollarė
    Dega: Kėrcim modern, Universiteti i Miēiganit

    6. Sandra Bullock

    Aktore
    Pasuria: 10 milionė dollarė
    Dega: Dramė, Universiteti i Kalifornisė Lindore

  • Shtatë mrekullitë e botës nënujore

    Lista e mrekullive tė botės nėnujore e ka origjinėn tė panjohur, por ajo ėshtė pėrsėritur mjaftueshėm pėr tė fituar njė shkallė rėndėsie. Njėri prej tyre ėshtė ishulli Palau, zyrtarisht republika e Palaut. Ky ishull ndodhet nė Oqeanin Paqėsor, rreth 800 kilometra nė lindje tė Filipineve. Mrekullia e dytė ėshtė janė shkėmbinjtė nėnujorė nė Belize. Guma e koraleve nė Belize ėshtė strehė e njė numri tė madh bimėsh dhe kafshės, njė prej ekosistemeve mė tė larmishme nė botė.
    Aty gjendjen 70 specie tė forta koralesh, 36 specie tė buta koralesh, 500 specie peshqish, me qindra specie jorruazorėsh. 90 pėr qind e shkėmbinjve nėnujorė duhet zbuluar. Vetėm 10 pėr qind e specieve janė bėrė tė njohura. Tė listuara nė vend tė katėrt qėndrojnė grykat hidrotermale. Kėto janė tė ēara nė sipėrfaqen e tokės nga tė cilat del ujė i nxehtė nga thellėsia me pėrmbajtje tė lartė mineralesh. Zonat pranė grykave hidrotermale janė biologjikisht prodhuese. Gryka hidrotermale aktive besohet tė ekzistojnė nė hėnėn e Jupiterit, Europa, dhe tė ēara tė tilla tė larta mendohet se kanė ekzistuar nė Mars. Njė tjetėr mrekulli e mbrojtur nga UNESCO janė edhe ishujt “Galapagos”. Emri i vjen nga bashkimi i “guackave” dhe “breshkave”. Kėto janė njė arkipelag i ishujve vullkanikė tė shpėrndarė pėrqark ekuadorit, 965 kilometra nė perėndim tė Ekuadorit kontinental nė oqeanin Paqėsor. Vendin e gjashtė e mban liqeni Baikal, njė prej liqenjve mė tė mėdhenj nė botė. Liqeni Baikal shtrihet nė Siberinė jugore nė Rusi, mes Irkutsk Oblast nė veriperėndim dhe Buryatia-s nė juglindje, pranė qytetit Irkutsk. Deti i Kuq ėshtė njė prej ujėrave mė tė kripur nė botė, pėr shkak tė efekteve tė qarkullimit tė ujit qė rezulton nga avullimi dhe tensioni i erės. Kripėsia varion nga 3.6 deri nė 3.8 pėr qind.

    Ishulli “Palau”

    Zyrtarisht “Republika e Palaut”, ėshtė njė ishull-komb prej 177 miljesh katror nė oqeanin Paqėsor, rreth 800 kilometra nė lindje tė Filipineve dhe 3200 kilometra nė jug tė Tokios. Duke qenė se ka dalė nga kujdestaria e OKB-sė (administruar nga SHBA) nė vitin 1994, ėshtė njė prej kombeve mė tė reja dhe mė tė vogla tė botės. Ishujt mė tė populluar janė Angaur, Babeldaob, Koror dhe Peleliu.

    Guma e koraleve nė Belize

    Gumat nėnujore “Belize” janė njė seri koralesh qė pėrvijojnė gjirin e Belizės, rreth 300 metra larg bregut dhe 40 kilometra nė jug. Kėto mrekulli tė natyrės tė mbrojtura nga UNESCO shtrihen rreth 300 kilometra, duke qenė sistemi i dytė pėr nga madhėsia i koraleve nė botė, pas atij nė Australi. Ky vend ėshtė destinacioni mė i frekuentuar nė Belize, me gati 260 mijė vizitorė.

    Guma e madhe nėnujore, Australi

    Guma e madhe nėnujore nė Australi ėshtė sistemi mė i madh i koraleve nė botė, i pėrbėrė prej 3 mijė shkėmbinj individualė dhe 900 ishuj qė shtrihen pėr 2600 kilometra mbi njė zonė prej 344,400 kilometrash katrorė. Guma ndodhet nė detin Koral, tė ndarė nga gjiri “Queensland” nė Australi. Ajo dallohet edhe nga hapėsira dhe ėshtė struktura e vetme nė botė qė pėrbėhet nga organizma tė gjallė.

    Grykat hidrotermale

    Njė grykė hidrotermale quhet njė “oxhak i zi”, njė plasje nė sipėrfaqen e planetit nga e cila del ujė i nxehtė i ngrohur nėntokė. Grykė hidrotermale gjenden rėndom pranė vendeve me aktivitet vullkanik, pllakėzave tektonike tė ndara, gjire oqeanike dhe vendeve tė nxehta. Tė tilla ka plot nė botė, mė i famshmi ėshtė Parku Kombėtar “Yellowstone” nė SHBA.

    Ishujt “Galapagos”

    Arkipelagu “Galapagos”, me njė popullsi prej 30 mijė banorėsh, ėshtė provincė e Ekuadorit, njė shtet nė veri-perėndim tė Amerikės sė Jugut. Ishujt janė tė gjitha pjesė e sistemit tė parkut kombėtar tė Ekuadorit. Ato janė tė famshme pėr numrin e madhe tė specieve endemike dhe tė studimeve tė kryera nga Charles Darwin gjatė udhėtimeve tė tij.

    Liqeni Baikal

    Njihet gjithashtu si “Syri i kaltėr” i Siberisė. 1637 metra i thellė, me trupin 1285 metra mbi nivelin e detit, liqeni Baikal ėshtė mė i thelli nė botė. Ėshtė nė tė njėjtėn kohė liqeni mė i madh me ujė tė freskėt pėr nga volumi. Mban afėrsisht 20 pėr qind tė sipėrfaqes me ujė tė freskėt tė botės dhe 90 pėr qind tė ujit tė freskėt tė rrjedhshėm nė Rusi.

    Deti i Kuq

    Deti i Kuq ėshtė njė gji i oqeanit Indian, mes Afrikės dhe Azisė. Lidhja me oqeanin ėshtė nė jug, pėrmes ngushticės Babe el Mandeb dhe Gjirit tė Adenit. Nė veri ndodhet gadishulli i Sinait dhe Gjiri i Suezit (qė ēon nė kanalin e Suezit). Deti i Kuq ka njė sipėrfaqe prej 450,000 kilometrash katror, 1,900 kilometra i gjatė dhe 300 kilometra nė pikėn mė tė gjerė.

  • 25 zbulimet më të mëdha shkencore në histori

    Cila ėshtė zbulimi dhe progresi shkencor mė i madh i tė gjitha kohėrave? E pėrditshmja amerikane “Usa Today” propozon 25 prej tyre, tė cilat rastėsisht kanė ndodhur nė 25 vitet e fundit. Seleksionimi ėshtė arbitrar, i kryer nga njė grup ekspertėsh. Shkencėtarė tė ndryshėm kanė mendime tė ndryshme, megjithatė, kėto mbeten zbulimet dhe arritjet qė kanė modeluar teoritė moderne dhe kanė hapur rrugė tė reja pėr mjekėsinė dhe shkencėn.
    1. Universi zgjerohet me shpejtėsi gjithnjė e mė tė madhe (1998)
    Galaktikat largohet gjithnjė e mė shpejt nga njėra-tjetra. Nė tė njėjtėn kohė edhe universi zgjerohet nė mėnyrė pėrshpejtuese, ndryshe nga ajo qė besohej mė parė. Kjo shpikje i mahnit shkencėtarėt, tė cilėt ende kėrkojnė njė shpjegim.
    2. Genomi njerėzor (2000)
    Dy konkurse tė shkencėtarėve tė famshėm, njė i publikuar dhe njė privat, deklarojnė se kanė hartuar njė genom njerėzor. Hapet njė epokė e re pėr kėrkimet mjekėsore dhe biologjike.
    3. Marrėveshja pėr klimėn (2001-2007)
    Paneli Ndėrqeveritar pėr Klimėn modifikon pozicionin e ēdo vendi nė lidhje me ngrohjen globale, i cili nga “shumė i mundshėm” bėhet “i pakontrollueshėm”.
    4. “Hubble” (1990)
    Del nė treg “Hubble”, teleskopi i parė hapėsinor, i destinuar pėr t’u kthyer nė “syrin” mė produktiv nė univers dhe njė simbol i progresit shkencor.
    5. Gjurma e Big Bengut (1992)
    Sonda e “NASA Cosmic Background Explorer (COBE)” gjen gjurmėt e lėna nga radioaktiviteti kozmik prej tė cilit janė lindur galaktikat.
    6. ADN “e ligjshme” (1985)
    Sėr Alec Jeffreys, i Universitetit “Leicester”, nė Angli, njofton njė metodė pėr identifikimin e personave nė bazė tė ADN-sė, njė metodė qė mė vonė kthehet nė njė prej instrumenteve kryesore tė mjekėsisė sė ligjshme dhe njė ndihmė e jashtėzakonshme pėr hetimet e policisė.
    7. Delja e parė e klonuar, Dolly (1996)
    Ian Wilmut, nga instituti “Roslin” nė Skoci, njofton lindjen e Dolly-it, delja e parė e klonuar. Dolly shumė shpejt do tė ndiqet nga klone tė shumė kafshėve tė tjera.
    8. Interneti, “WORLDWIDE WEB” (1989)
    Fizikani Tim Berners-Lee, nė “CERN” tė Gjenevės, krijon njė metodė pėr tė lidhur faqet pėrmes internetit, qėllimi i sė cilės ėshtė tė transmetojė tė dhėnat e kėrkimeve. Ky ishte njė zhvillim i rėndėsishėm pėr pėrparimin e rrjetit informativ.
    9. Vrima e ozonit (1987)
    Shkencėtarėt e NASA-s zbulojnė qė nė Antarktidė po shkrihet ozoni i stratosferės, njė pengesė mbrojtėse e rėndėsishme ndaj rrezeve ultravjollcė.
    10. Planetė jashtėdiellorė (1995)
    Astronomėt zviceranė, Michel Mayor dhe Didier Queloz, zbulojnė njė planet orbita e tė cilit ndodhet brenda yllit 51 Pegasi B, e ngjashme me diellin. Qė nga ajo ditė janė identifikuar rreth 200 planetė jashtė sistemit diellor, mes tė cilėve njėri konsiderohet “i banueshėm”.
    11. Interferenca me “RNA”-nė (1998)
    Biologėt Andrew Fire dhe Craig Mello zbulojnė se si “Rna”-ja mund tė interferojė nė mėnyrė selektive me gjenet. Njė zbulim qė mund tė ketė zhvillime tė jashtėzakonshme nė fushėn mjekėsore.
    12. Top Quark (1995)
    Shkencėtarė nga “Fermilab”, nė Shtetet e Bashkuara, zbulojnė “top quark”, njė pjesėz nėn-atomike e cila kėrkohej prej kohėsh. Konfirmimi pėr ekzistencėn e saj siguron baza solide pėr teoritė mė moderne tė strukturės sė materies.
    13. Zbulohet dinozauri primat (1992)
    Kėrkues kinezė dhe amerikanė zbulojnė fosilet e mbetura tė njė dinozauri primat. Njė konfirmim pėr teorinė qė thotė se zogjtė janė pasardhės tė dinozaurėve.
    14. Plutoni “ulet nė pozitė” (2006)
    Bashkimi Astronomik Ndėrkombėtar dekreton se Plutoni nuk klasifikohet mė si njė planet klasik, por si njė planet “nano”, njė kategori e re sė cilės, pėrveē Plutonit, i pėrkasin dhe tė gjitha trupat me njė dimension tė pėrcaktuar qė rrotullohen, ashtu si Neptuni.
    15. Qeliza tė qėndrueshme embrionale (1997)
    Njė skuadėr shkencėtarėt i Universitetit “Wisconsin” izolon pėr herė tė parė qeliza tė qėndrueshme embrionale njerėzore. Kėshtu hapet njė erė e re pėr mundėsitė terapeutike, po kėshtu edhe pėr debatet bio-etike.
    16. Ujė nė Mars (2000-2004)
    Sonda e “NASA Opportunity” gjen nė Mars gjurmė tė cilat nė epokat e hershme duhet tė kenė qenė ato tė kėnetave tė kripura, me siguri tė ngjashme me jetėn.
    17. Hominoidi mė antik (1994)
    Njė fosil etiopian i mbetur prej 4,4 miliona vitesh mė parė, “Ardipithecus ramidus”, zbulohet nga njė skuadėr i Universitetit tė Kalifornisė nė Berkeley, duke u kthyer nė pėrfaqėsuesin mė tė lashtė tė njohur nga specia njerėzore.
    18. Jo “krijimit” nė shkolla (2005)
    Gjykatėsi federal, Jones ndalon njė shkollė amerikane tė mėsojė se njė mendje inteligjente ka krijuar dhe projektuar jetėn.
    19. Zbulohet masa e neutrinit (1998)
    Kėrkues japonezė dhe amerikanė tregojnė se neutrini, njė pjesėz elementare me rėnie tė radioaktivitetit, pėrmban njė masė, duke ofruar elementė tė rinj pėr njė teori tė materies tė universit.
    20. Ndryshime dramatike klimatike (1982-85)
    Gjeologė dhe paleoklimatologė zbulojnė se gjatė 600 milionė vitet e fundit, janė verifikuar ndryshime edhe mė shumė dramatike nė temperaturė, me pasoja tė thella nė shirat e disa zonave tė planetit. Njė teori tjetėr thotė se modifikime tė ngjashme mund tė jenė provokuar nga aktivitete njerėzore.
    21. Shpėrtimi i neuroshkencave (1990-deri mė sot)
    “Dekada e trurit”, e filluar nė vitet ’90, nuk ka pėrfunduar nė vitin 2000, por vazhdon me pėrparime progresive nė eksplorimin e sistemit nervor qendror, falė mjeteve hetuese gjithnjė e mė tė sofistikuara.
    22. Teletransporti (1998)
    Kėrkuesit austriakė tė universitetit tė Vjenės, arritėn tė transferojnė nė njė distancė tė largėt njė foton, e cila ėshtė njė pjesėz e dritės.
    23. Biologjia Evolutive e Zhvillimit “Evo Devo” (1999)
    Lind njė degė e re e biologjisė: “Evo-Devo”, shkurtimi i “Biologjia Evolutive e Zhvillimit”, qė studion raportet mes zhvillimit embrional dhe evolucionin e specieve. Nga njėra anė, strukturat e jetės riformohen me ēdo lindje tė re organizmi me besnikėri tė lartė, por disa mutacione kanė modifikuar kėto plane tė zhvillimit trupor, duke prekur thellėsisht disa pėrparime tė rėndėsishme tė evolucionit.
    24. Mosha e epokės sė astronomisė diellore (1996)
    Fillon aktiviteti i “International Solar and Heliospheric Observatory (SOHO)”. Satelitėt vėzhgojnė yllin tonė, duke hapur erėn e sizmologjisė diellore dhe parashikimeve tė kohės hapėsinore.
    25. Zbulimi i “Hobbit” (2004)
    Njė skuadėr shkencėtarėsh indonezianė dhe australianė i habit paleontologėt, duke pohuar se kanė zbuluar mbetjet e tė ashtuquajturit “Homo floresiensis”, njė njeri i vogėl primitiv i 18 mijė viteve mė parė, me trurin e reduktuar, por i aftė tė pėrdorė mjetet pėr tė gjuajtur. Edhe sot, zbulimi mbetet mė i diskutuari.

  • Ligjet më të çuditshme në të gjithë botën

    Nuk ėshtė ēudi qė avokatėt janė ndėr profesionistėt mė tė paguar. Lexoni listėn e ligjeve mė tė ēuditshme tė publikuar nga “The Daily Telegraph” dhe nuk do tė habiteni mė pse njerėzit mbushin sallat e gjyqeve edhe pėr ēėshtjet mė tė parėndėsishme. 1. Nė Viktoria, Australi, vetėm njė elektricist i licencuar mund tė ndėrrojė llambat.
    2. Nė Viktoria, Australi, ėshtė e ndaluar tė veshėsh pantallona ngjyrė ciklamin e ndezur pas mesditės tė ditės sė diel.
    3. Nė Angli ėshtė e jashtėligjshme qė njė taksi nė qytetin e Londrės tė transportojė qenė tė tėrbuar apo kufoma.
    4. Nė Angli ėshtė e jashtėligjshme tė vdesėsh nė Dhomat e Parlamentit.
    5. Nė Angli ėshtė vepėr tradhtie tė ngjitėsh njė pullė poste tė monarkėve britanikė mbrapsht.
    6. Nė Francė ėshtė e ndaluar t’i vėsh njė derri emrin Napoleon.
    7. Nėn Ligjin e vitit 2006, tė Skemave tė Shmangies sė Taksave nė Mbretėrinė e Bashkuar, ėshtė e paligjshme tė mos i thuash taksambledhėsit atė qė ti nuk do qė ai tė dijė, edhe pse nuk je i detyruar t’i thuash gjėrat qė s’e ke problem tė tregosh.
    8. Nė Alabama ėshtė e paligjshme pėr njė shofer qė tė lidhė sytė ndėrsa nget automjetin.
    9. Nė Ohaio kundėrshton ligjet e shtetit nėse deh njė peshk.
    10. Anijet e Flotės Mbretėrore qė hyjnė nė Portin e Londrės, duhet tė sjellin njė fuēi me rum pėr Kryeoficerin e Kullės sė Londrės.
    11. Nė Mbretėrinė e Bashkuar, njė grua shtatzėnė mund tė kryejė nevojat personale ku tė dojė, madje, nėse e kėrkon, edhe nė helmetėn e njė polici.
    12. Nė Lancashire asnjė personi nuk i lejohet, kur i kėrkohet tė ndalė nga oficeri i bregdetit, tė nxisė nė qen tė lehė.
    13. Nė Majami, Florida, ėshtė e jashtėligjshme tė ecėsh me patina nė njė rajon policie.
    14. Nė Indonezi dėnimi pėr masturbimin ėshtė prerja e kokės.
    15. Nė Mbretėrinė e Bashkuar tė gjithė meshkujt mbi 14 vjeē duhet tė bėjnė praktikė dy orė hedhje shigjete nė ditė.
    16. Nė Londėr qytetarėve u lejohet tė kalojnė me tufėn e deleve nė Urėn e Londrės pa paguar asnjė tarifė; atyre u lejohet tė drejtojnė patat nė rrugėn Cheapside.
    17. Nė San Salvador, shoferėt e dehur mund tė dėnohen me vdekje para skuadrės sė qitjes.
    18. Nė Mbretėrinė e Bashkuar, njė mashkull qė duhet tė urinojė nė publik patjetėr mund ta bėjė nėse ėshtė i drejtuar nga rrota e prapme dhe e mban dorėn e djathtė tek automjeti.
    19. Nė Florida gratė e pamartuara qė parashutojnė tė dielave mund tė burgosen.
    20. Nė Kentaki ėshtė e paligjshme tė mbash njė armė mė shumė se 30 centimetra tė gjatė, tė fshehur.
    21. Nė Ēester banorėt e Uellsit ndalohen tė hyjnė nė njė qytet para lindjes dhe tė qėndrojnė pas perėndimit.
    22. Nė qytetin e Jorkut ėshtė e ligjshme tė vrasėsh njė skocez brenda mureve tė lashta tė qytetit, por vetėm nėse ai ka njė hark dhe shigjetė.
    23. Nė Boulder, Kolorado, ėshtė e paligjshme tė vrasėsh njė zog brenda kufijve tė qytetit dhe gjithashtu tė “zotėrosh” njė kafshė. Banorėt e qytetit, nga ana ligjore, janė “kundėrshtues” tė kafshėve.
    24. Nė Vermont gratė duhet tė marrin njė leje tė shkruar nga burrat e tyre nėse duan tė vėnė dhėmbė tė rreme.
    25. Nė Londėr ėshtė e paligjshme tė thėrrasėsh taksi nėse keni sėmundje epidemike.
    26. Nė Bahrain njė doktor mashkull mund tė hetojė nė mėnyrė tė ligjshme gjenitalet e njė gruaje, por e ka tė ndaluar t’i shohė drejtpėrsėdrejti gjatė hetimit; ai mund tė shohė vetėm reflektimin nė pasqyrė.
    27. Koka e ēdo balene tė ngordhur e gjetur nė bregdetin britanik ėshtė ligjėrisht pronė e Mbretit; bishti, i pėrket Mbretėreshės, nėse i duhen kockat pėr korsenė.
    28. Nė Eureka, Nevada, SHBA, ėshtė ende e paligjshme qė burrat me mustaqe tė puthin gratė.
    29. Nė Alexandria, Minesota, SHBA, ėshtė ende e paligjshme qė njė burrė, tė cilit i mban frymėmarrja erė hudhrash, qepėsh apo sardelesh, tė kryejė marrėdhėnie seksuale me gruan e tij.
    30. Nė kontenė Logan, Kolorado, SHBA, ėshtė ende e paligjshme tė puthėsh njė grua nėse ajo ėshtė nė gjumė.
    31. Nė Providence, Rhode Island, SHBA, ėshtė ende e jashtėligjshme qė tė zotėt e dyqaneve t’i shesin kolinoz dhe furēė dhėmbėsh tė njėjtit klient tė dielave.
    32. Nė Zion, Illinois, SHBA, ėshtė ende e paligjshme t’i ofrosh cigare kafshėve shtėpiake.
    33. Nė St. Louis, Misuri, SHBA, ėshtė ende ilegale qė njė zjarrfikės tė shpėtojė gratė qė janė ende me kėmishė nate.
    34. Nė Ames, Ioua, SHBA, ėshtė ende e paligjshme qė burrat tė pinė tre gllėnjka birre ndėrsa janė nė shtrat me bashkėshortet e tyre.
    35. Nė Maryland, SHBA, ėshtė ende e paligjshme qė stacionet radiofonike tė luajnė kėngėn e Randy Newman “Short people”.
    36. Nė Oklahoma, SHBA, ėshtė ende e paligjshme tė bėsh fytyra qesharake para qenit, njė krim qė mund tė rezultojė nė dėnim me burg.
    37. Nė Teksas, SHBA, kriminelėve ende u kėrkohet t’u japin viktimave tė tyre tė paktėn 24 orė mė parė, njoftim tė shkruar apo oral ku shkruhen detajet e krimit qė do dtė kryejnė.
    38. Nė Uashington, SHBA, ėshtė ende njė krim tė pretendosh se ke prindėr tė pasur.
    39. Nė Baltimore, Maryland, SHBA, ėshtė ende njė krim tė marrėsh njė luan nė kinema.
    40. Nė Tremonton, Utah, SHBA, ėshtė ende njė krim qė njė grua tė ketė marrėdhėnie seksuale me njė burrė nė ambulancė. Ajo mund tė akuzohet pėr keqbėrje dhe mund t’i botohet emri nė gazetė
    41. Nė Oksford, Ohio, SHBA, ėshtė ende e jashtėligjshme qė njė grua tė zhvishet para pikturės sė njė burri.
    42. Nė Majami, Florida, SHBA, ėshtė ende e paligjshme pėr kėdo qė tė imitojė njė kafshė.
    43. Nė Afganistan, milicia talebane i ndaloi gratė tė vishnin ēorape tė bardha, nė rast rreziku se mos meshkujve i dukeshin tėrheqėse. Policia gjithashtu urdhėroi qė dritaret tė lyheshin me tė zezė, nė mėnyrė qė tė mos shiheshin nga jashtė.
    44. Nė Shtetet e Bashkuara Amerikane, impotenca ėshtė baza e divorcit nė 24 shtete.
    45. Nė Illinois, SHBA, ėshtė e jashtėligjshme t’i japėsh njė cigare tė ndezur njė kafshe.
    46. Nė Ioua, SHBA, ėshtė e jashtėligjshme tė puthesh mė shumė se pesė minuta.
    47. Nė International Falls, Minesota, SHBA, ėshtė kundėr ligjit qė njė qen tė ndjekė njė mace mbi njė shtyllė dhe tė zotėt e qenve mund tė gjobiten pėr kėtė.
    48. Nė Kentucky, SHBA, ėshtė e jashtėligjshme tė mbash njė kosh akulloreje nė xhep.
    49. Nė Louisiana, SHBA, nėse kafshon dikė me dhėmbė, kjo klasifikohet si “sulm i thjeshtė”, por nėse e kafshon dikė me protezat e dhėmbėve, atėherė konsiderohet si “sulm i rėndė”.
    50. Nė Masaēusets, SHBA, ėshtė e paligjshme qė personat nė zi tė hanė mė shumė se tre sanduiēe nė zgjim.
    51. Nė Chico, Kaliforni, SHBA, ligji thotė se kushdo qė detonon njė mekanizėm bėrthamor brenda kufijve tė qytetit do tė gjobitet me 500 dollarė
    52. Nė Liban ēdo burrė mund tė kryejė marrėdhėnie seksuale me ēdo kafshė, pėr sa kohė qė ajo tė jetė femėr.
    53. Nė Conorsville, Wisconsin, SHBA, ėshtė ende e paligjshme qė njė burrė tė hapė zjarr me armė ndėrsa kryen marrėdhėnie seksuale me gruan e tij.
    54. Nė Tremonton, Utah, SHBA, ėshtė e jashtėligjshme qė njė grua tė kryejė marrėdhėnie seksuale me njė mashkull, ndėrsa ai ėshtė duke i dhėnė ambulancės.
    55. Nė Oblong, Illinois, ėshtė e paligjshme tė kryesh marrėdhėnie seksual ndėrsa jeni pėr peshkim apo gjueti, ditėn e dasmės.
    56. Nė Hastings, Nebraska, SHBA, ligji thotė se tė zotėt e hoteleve duhet t’i sigurojnė kėmisha nate tė bardha vizitorėve. Asnjė ēifti nuk i lejohet tė ketė marrėdhėnie seksuale nė hotel nėse nuk i kanė veshur kėto kėmisha tė pastra.
    57. Nė Willowdale, Oregon, SHBA, asnjė burrė nuk mund tė thotė shajė ndėrsa kryen marrėdhėnie seksuale me gruan e tij.
    58. Nė Kingsville, Teksas, SHBA, ėshtė e jashtėligjshme qė derrat tė kryejnė marrėdhėnie seksuale nė pronėn e aeroportit.
    59. Nė Florida ėshtė e jashtėligjshme tė kryesh marrėdhėnie seksuale me njė ferrėgjatė.
    60. Gjatė Luftės sė Dytė Botėrore, kushdo pėr tė cilin zbulohej se ishte homoseksual nė ushtrinė franceze, ekzekutohej.
    61. Me qindra vite mė parė nė Japoni, kushdo qė tundohej tė largohej nga vendi ekzekutohej.
    62. Shteti i parė qė hoqi dėnimin me vdekje ishte Austria, nė vitin 1787.
    63. Nė Wetaskiwin, Alberta, Kanada, nė vitin 1917, ishte e jashtėligjshme tė lidhje njė kalė mashkull pranė njė kali femėr.
    64. Nė San Diego, SHBA, hipnotizmi ėshtė i ndaluar nė shkolla publike.
    65. Tė pėrtypėsh ēamēakėz ėshtė veprim i jashtėligjshėm nė Singapor.
    66. Nė Paraguai dueli ėshtė i ligjshėm pėr sa kohė qė tė dyja palėt regjistrohen si dhurues gjaku.
    67. Nė Milano, Itali, ekziston njė ligj qė kėrkon nga qytetarėt qė tė buzėqeshin gjatė gjithė kohės, pėrndryshe rrezikojnė njė gjobė tė rėndė. Pėrjashtimi i vetėm janė spitalet dhe funeralet.
    68. Nė Zvicėr ēdo qytetar ka tė drejtė nga ligji tė ketė leje tė hyjė nė njė bunker.
    69. Nė Burma ėshtė e jashtėligjshme tė kesh internet. Nėse njė person zbulohet se posedon njė modem, burgoset.
    70. Nė Bangladesh ėshtė e jashtėligjshme pėr fėmijėt e shkollės qė tė kopjojnė nė njė provim. Madje dhe nxėnėsit mė tė rinj se 15 vjeē mund tė burgosen pėr kėtė.
    71. Deri nė vitin 1984, belgėt duhet ta zgjidhnin emrin e fėmijėve nga njė listė me 1500 tė tillė, e mbushur qė nė kohėt e Napoleonit.
    72. Nė Rumani, nė vitin 1935, Mickey Mouse u ndalua nga autoritetet, pasi ato mendonin se pamja e brejtėsit 3 metra tė lartė do tė tmerronte fėmijėt e vendit.
    73. Filmat e “Donald Duck” u ndaluan njė herė nė Finlandė, pasi ai asnjėherė nuk vishte pantallona.
    74. Belgjika ėshtė shteti i vetėm qė kurrė nuk ka imponuar censurė nė lidhje me filmat pėr tė rritur.
    75. Filmat me karate janė ndaluar nė Irak nė vitin 1979.
    76. Nė Indiana, SHBA, gjatė viteve ’50, tė gjitha filmat me Robin Hudin janė ndaluar, pasi autoritetet mendonin se tė grabisėsh tė pasurit pėr t’ia dhėnė tė varfėrve ishte akt komunizmi.

  • “Times”: 50 skandalet më të mëdha në botën e sportit

    Shit-blerje ndeshjesh dhe trukime rezultatesh. Substanca dopuese dhe medalje tė sekuestruara pas analizave nga zyra e anti-dopingut. Sportistė tė detyruar tė harrojnė profesionin e tyre pėr shkak se kanė lindur nė njė vend si Afrika e Jugut, ku qeveris regjimi i Aparteidit. Skuadra qė u hiqen pikė ose degdisen njė kategori mė poshtė, sikundėr i ndodhi Juventusit tė 2006-s dhe Marsejės sė 1993-shit.
    Atletė rekordmenė tė cilėt shtiren sikur kanė pėsuar njė aksident me motor pėr t’i shpėtuar testeve tė dopingut. Skuadėr paralitikėsh qė fiton titullin e kampionit, por pas verifikimeve vėrehet se dhjetė nga dymbėdhjetė prej lojtarėve nuk kishin qenė veēse persona normalė. Ishte dora e Zotin dhe jo e Maradonės nė ēerekfinalen e botėrorit “Meksikė 1986”. Kjo ėshtė pak a shumė ajo ēka u dhuron lexuesve sot gazeta “Tirana Observer”, duke iu referuar revistės “Times” nė njė speciale me 50 skandalet mė tė mėdha nė botėn e sportit.

    1) Basil D Oliveira
    Sporti: Kriket
    Pėr shkak tė tij, regjimi i Aparteidit nė Afrikėn e Jugut anuloi njė turne botėror nė sportin e kriket nė vitin 1968. Olivera kishte lindur nė Afrikėn e Jugut, por mbronte ngjyrat e Anglisė, ku kishte emigruar nė vitin 1960. Pėr kėtė gjė dhe pėr faktin se ai ishte sportist me ngjyrė, qeveria e asaj kohe nė Afrikė anulonte turneun.

    2) Ēikago “Black Sox”
    Sporti: Basketboll; viti 1919
    Tetė pjesėtarė tė skuadrės sė “Chicago White Sox” nė basketboll u akuzuan se kishin shitur pėr pėrfitime personale kampionatin e atij viti. Por ajo qė tronditi mė shumė ishte fakti se nė kėtė mesele ishte pėrfshirė edhe ylli i skuadrės, Xhoe Xhekson, njė prej tre basketbollistėve mė tė mirė tė tė gjitha kohėrave.

    3) Ben Johnson
    Sporti: Atletikė; viti 1988
    Kanadezi fitonte medaljen e bronztė nė lojėrat olimpike nė 100 metra dhe vetėm katėr vjet mė vonė nė Seul arrinte tė fiksonte rekordin e ri. Por kjo furi nuk zgjati shumė, pasi nė analizat e anti-dopingut atij iu gjet njė sasi e konsiderueshme asteroidesh, ēka ēoi nė heqjen si tė rekordit dhe tė medaljes pėr atė garė.

    4) “Tour de France”
    Sporti: Ēiklizėm; viti 2007
    Tre ēiklistė dhe dy skuadra tė plota u tėrhoqėn pas testeve tė drogės. Kėtu pėrfshihet Majkėll Rasmusen, i cili kishte veshur njė fanellė tė verdhė gjatė asaj kohe, dhe Aleksandre Vinokourov, favoriti i garės. Mund tė mos jetė skandali i fundit i drogės qė prek garėn ēiklistike, por dėshtimi tregoi se skuadrat finaliste kanė humbur tolerancėn ndaj mashtrimeve.

    5) Tonja Harding
    Sporti: Patinazh; viti 1994
    Pranoi se kishte mbuluar njohurinė e saj pėr njė sulm ndaj Nansi Kerrigan, rivalja e saj pėr skuadrėn amerikane tė patinazhit, qė ishte sajuar nga ish-bashkėshorti i Harding. Kerrigan fitoi medaljen e argjendtė tė lojėrave Olimpike njė muaj mė vonė. Hardin u dėnua me shėrbim ndaj komunitetit dhe iu caktua njė gjobė e madhe.

    6) Zimbabve
    Sporti: Kriket; viti 2003
    Nė vitin 2003 nė Kupėn Botėrore tė briketit nė Afrikė, dy lojtarė nga Zimbabve, Andi Flouer dhe Henri Olonga, veshėn shirita tė zinj nė krah gjatė ndeshjeve tė tyre pėr tė protestuar “vdekjen e demokracisė”. Asnjėri nuk luajti mė. Anglia bojkotoi ndeshjen e programuar pėr protestė. Pikėt qė ata humbėn iu dhanė Zimbabve e cila kaloi nė raundin e dytė nė vend tė Anglisė. Qė nga ajo ditė, statusi “Test” i Zimbabves ėshtė hequr.

    7) Skandali “Moxhi”
    Sporti: Futboll; viti 2006
    Juventus, Milan, Fiorentina, Rexhina, Lacio ishin skuadrat qė u ndėshkuan nga gjykata italiane pas hetimeve nė skandalin mė tė madh nė Serie A. Luēiano Moxhi, ish-administrator i Juventus, kishte ndikuar pėr sezone me radhė nė disa ndeshje tė kampionatit italian. Bilanci: Juventus zbret nė Serie B, ndėrsa ekipet e tjera dėnohen me pikė pėr sezonin e ri.

    8) Douglas Jardine
    Sporti: Kriket; viti 1932
    Mashtrim nga kapiteni anglez i kriketit apo protestė nga Australia? Taktika e Douglas Jardine pėr tė neutralizuar influencėn e Don Bradman, pėr tė cilin ai mendonte se ishte “i verdhė”, duke bėrė qė skuadra tė rrokulliste me shpejtėsi mbi trupin e sipėr tė lojtarit, funksionoi. Mesatarja mbinjerėzore e Bradman ra nė “vetėm” 57 dhe Anglia fitoi me sete. Kjo nxiti njė makth diplomatik.

    9) Park Si-Hun
    Sporti: Boks; viti 1988
    Shumė tifozė mbetėn tė surprizuar kur juria i dha fitoren boksierit korean, Park Si-Hun, kundrejt Roy Jones Jr nė finalen e peshave tė mesme mė 1988. Por pas njė hetimi tė ndeshjes, nė televizion u pa qartė se Jones kishte grushtuar pėr 86 herė kundėrshtarin, ndėrsa koreani vetėm 32 herė. Mė vonė doli se tre gjyqtarėt kishin qenė njė natė mė parė mysafirėt specialė tė koreanit.

    10) Hansi Kronje
    Sporti: Kriket; viti 2000
    Kapiteni i kriketit tė Afrikės sė Jugut u dėnua nga loja pėr jetė pasi rrėfeu pjesėn e tij nė skandalin mė tė madh tė fiksimit tė ndeshjeve nė historinė e lojės, duke qarkulluar me qindra mijėra dollarė, si dhe njė xhaketė lėkure pėr kompletimin e njė rezultati nė “2000 Centurion Test” me Anglinė.

    11) Glen Hodwll
    Sporti: Futboll; viti 1999
    Trajneri i pėrfaqėsueses angleze tė futbollit u mundua tė mbrohej teksa nė faqet e revistės “Times” u publikua njė intervistė e tij, ku ai fliste plot pėrēmim pėr personat dizabėl. Por ja qė gazetari qė kishte marrė intervistėn kishte ruajtur nė diktofon gjithēka dhe kėshtu qė e bėri publike. Pas kėsaj Hodwll dha dorėheqjen.

    12) Hile paralitikėsh
    Sporti: Basketboll; viti 2000
    Spanja arriti tė fitonte medaljen e artė nė basketboll pėr njerėz paralitikė nė vitin 2000. Por ajo qė bėri mė shumė pėrshtypje nė hetimet e mėvonshme, ishte fakti se dhjetė nga dymbėdhjetė basketbollistėt e skuadrės spanjolle nuk kishin qenė paralitikė, por persona normalė.

    13) “Rebelėt” e Afrikės sė Jugut
    Sporti: Kriket; vitet 1970-91
    Pėr shkak tė Aparteidit nė Afrikėn e Jugut nuk ishte e lejuar nė vitet ‘50-‘90 qė tė zhvilloheshin turne tė Kriketit. Por njė gjė e tillė nuk mundi tė ndalė sportistė si Graham Gosh nė 1982-shin, Kim Hjuxh (1985) dhe Mike Gating mė 1987 e 1990, tė cilėt arritėn tė merrnin pjesė nė disa turne, ndonėse jo zyrtarisht, nė vende si Anglia dhe Australia, nėn siglėn e Afrikės sė Jugut.

    14) Heidi Krieger
    Sporti: Atletikė; viti 1986
    Ajo ishte njė nga atletet mė tė mira tė Gjermanisė Perėndimore, por qė dozohej sistematikisht me asteroide. 11 vjet pasi kishte fituar medaljen e artė nė kampionatin evropian, ajo ndėrhyri nė trupin e saj duke ndėrruar seksin. Arsye, sipas dėshmive qė ajo dha mė vonė, ishte pikėrisht dopingu qė ajo merrte nga trajnerėt e saj tė cilėt kishin ndikuar nė trans-seksualitetin e saj.

  • Njëzet gjëra që fëmijët tuaj duhet të bëjnë

    A i provuar fėmijėt tuaj 20 gjėrat qė ēdo fėmijė duhet t’i bėjė pa mbushur 10 vjeē? A kanė ecur me biēikletė nė njė pellg me baltė, organizuar njė piknik me kukulla apo pjekur bukė? Mėsojini fėmijėt tė ndėrtojnė njė fole pėr dallėndyshet, mėsojini tė ushqejnė kafshėt nė fermė, ndėrtoni bashkė me to kėshtjella nė rėrė, lėrini tė vizatojnė fytyrėn me ngjyrat e tyre tė dashura. Lista e gjėrave qė duhet tė bėjnė tė gjithė fėmijėt pa mbushur 10 vjeē ėshtė hartuar nga kompania “Persil” e detergjenteve larės pėr tė inkurajuar fėmijėt qė tė luajnė pa u shqetėsuar se mund tė bėhen pis.
    Lista
    Po tė vėrehet me kujdes, nė listė bėjnė pjesė tė gjitha aktivitetet qė fėmijėt e gjithė brezave i kanė kaluar. Nė ditėt e sotme, pėr arsye nga mė tė ndryshmet, fėmijėt janė gjithnjė e mė pak fėmijė. Uluni me fėmijėt tuaj dhe merreni me radhė listėn, sa prej atyre gjėrave i kanė bėrė fėmijėt tuaj? Nėse ka akoma shumė gjėra pa provuar, mos hezitoni, merrni biēikletėn dhe shkoni nė parqe tė gjelbėruara, bėni njė shėtitje alpine nė mal, uluni sė bashku nė kuzhinė dhe filloni e gatuani, pse jo, bėni njė balonė e fluturojeni.
    Fėmijėt tė jenė fėmijė
    Nė krahasim me brezat e mėparshėm, fėmijėt sot janė tė rrethuar nga probleme shėndetėsore. Prindėrit i mbrojnė mė shumė se kurrė fėmijėt, duke i shmangur nga ēdo lloj ekspozimi natyror. Deri kėtu, s’ka asgjė tė gabuar, por lejojini fėmijėt tė jenė fėmijė. Lejojini tė vrapojnė, mos ushtroni presion mbi ta, mos i detyroni tė rrinė gjithė kohėn mbi divan.
    Fėmijėt dhe presioni
    Nė shumė vende tė ndryshme qeveritė i inkurajojnė personat qė kujdesen pėr fėmijėt qė tė veēojnė 4-vjeēarėt mė inteligjentė nė mėnyrė qė ata tė marrin kujdes ekstra. Por a ėshtė njė gjė e mirė kjo pėr fėmijėt, apo ėshtė njė ngarkesė e madhe nė njė moshė shumė tė hershme. Shumė tė rritur, tė cilėt rikujtojnė fėmijėrinė e tyre tė hershme besojnė se liria pėr tė luajtur dhe mungesa e presionit ka qenė gjėja mė e mrekullueshme nė atė kohė.

    Lista
    1. Tė rrotullohen nė bregun e pjerrėt me bar tė njė lumi.

    2. Tė fusin duart nė llaē.

    3. Tė lexojnė nėn mbulesėn e krevatit me njė elektrik.

    4. Tė bėjnė parfum me petale lulesh.

    5. Tė mbjellin fasule nė njė kavanoz me pambuk.

    6. Tė bėjnė maska prej letre.

    7. Tė ndėrtojnė kėshtjella rėre.

    9. Tė ngjiten nė pemė.

    10. Tė bėjnė njė pikturė me duar e kėmbė.

    11. Tė pikturojnė fytyrėn.

    12. Tė gatuajnė bukė.

    13. Tė krijojnė njė skulpturė prej plasteline.

    14. Tė pjekin kek.

    15. Tė ushqejnė njė kafshė.

    16. Tė mbledhin luleshtrydhe.

    17. Tė njohin pesė lloje tė ndryshme zogjsh.

    18. Tė mbledhin krimba.

    19. Tė fluturojnė njė balonė.

    20. Tė ndėrtojnė njė fole me bar dhe kashtė.

  • Kush janë gratë e pasura të miliarderëve të botës

    Pas ēdo burri tė madh, qėndron njė grua e fortė thuhet. Ndėrsa pas ēdo burri tė pasur, qėndron njė grua qė pret tė bėhet akoma mė e pasur. U takon miliarderėve, nė fakt, qė tė zgjedhin gruan e tyre tė ardhshme dhe zakonisht ato zgjedhin tė martohen me disa prej grave mė tė bukura nė botė, e zakonisht, shumė mė tė reja nė moshė.
    Sidoqoftė ka dhe pėrjashtime. Ka raste kur miliarderėt zgjedhin si bashkėshorte njė person qė ndan tė njėjtat mendime dhe ambicie me ata. Ka dhe nga ata miliarderė qė preferojnė tė martohen me femra tė tė njėjtit nivel ekonomik me ta. Por, pothuajse nė tė gjitha rastet e mundshme, ekzistojnė shumė femra nė radhė, ato qė quhen “gjuajtėse pasurish”, qė presin qė miliarderi tė divorcohet nga bashkėshortja aktuale.
    Martesat
    Martesa e Donald Trump me gruan e tij tė re dhe modele, Melania Trump, ėshtė konsideruar si shembulli tipik i martesės mes miliarderit qė do tė ketė nė krah njė femėr tė bukur dhe femrės sė bukur qė dėshiron tė jetojė me tė gjitha komoditetet qė ia siguron njė bashkėshort miliarder. Ndryshe janė njohur Bill Gates dhe bashkėshortja e tij, Melinda. Ajo punonte si menaxhere nė “Microsoft” pėr nėntė vite, gjatė tė cilave u njoh, u lidh dhe u martua me themeluesin e kompanisė. Gail Golden punonte si asistente e Carl Ichan pėr vite me radhė deri sa e bėnė zyrtare lidhjen e tyre nė vitin 1999, kur Icahn u divorcua me bashkėshorten. Miliarderė tė tjerė pėrfundojnė tė martuar me gratė qė i kanė njohur para se tė kishin shumė para. Njė prej tyre ėshtė Sergey Brin, bashkė-themeluesi i “Google”, i cili u martua me tė dashurėn e tij tė universitetit.
    Ndryshe
    Nuk janė tė pakta rastet kur njerėzit, pasuria e tė cilėve i kap dhjetė shifrat, preferojnė partnerė me tė njėjtin status social dhe financiar. Miliarderi irlandez Tony O’Reilly ėshtė martuar me njė trashėgimtare greke. Miliarderja spanjolle Esther Koplowitz ėshtė martuar me Fernando Falco, Markez i Kubės, pinjoll i njė familjeje tė vjetėr spanjolle.

    Wendi Deng, 39 vjeē
    Martuar me Rupert Murdoch, 76 vjeē, me njė pasuri prej 9 miliardė dollarės sipas revistės “Forbes”.

    Melinda Gates, 42 vjeē
    Martuar me Bill Gates, 51 vjeē, i renditur nga revista “Forbes” si mė i pasuri nė botė pėr vitin 2007, me pasuri prej 56 miliardė dollarėsh.

    Gail Golden, 58 vjeē
    Martuar me Carl Icahn, 71 vjeē, i renditur nga revista “Forbes” nė vend tė 42-tė, me pasuri 13 miliardė dollarė.

    Anne Dias Griffin, 36 vjeē
    Kenneth Griffin, 38 vjeē, sipas revistės “Forbes” me njė pasuri prej 1.7 miliardė dollarėsh.

    Veronica Lario, 51 vjeē
    Martaur me Silvio Berlusconi, 70 vjeē, i renditur nga revista “Forbes” nė vend tė 51-tė, me pasuri 11.8 miliardė dollarė.

    Miriam Ochshorn, 60 vjeē
    Martuar me Sheldon Adelson, i renditur nga revista “Forbes” nė vend tė 6-tė, me pasuri 26.5 miliardė dollarė.

    Erica Baxter Packer, 29 vjeē
    Martuar me James Packer, 39 vjeē, sipas revistės “Forbes” me njė pasuri prej 5.5 miliardė dollarėsh.

    Melania Trump, 37 vjeē
    Martuar me Donald Trump, 61 vjeē, sipas revistės “Forbes” me njė pasuri prej 2.9 miliardė dollarėsh.

    Anne Wojcicki, 33 vjeē
    Martuar me Sergey Brin, 33 vjeē, i renditur nga revista “Forbes” nė vend tė 26-tė, me pasuri 16.6 miliardė dollarė.

    Salma Hayek, 41 vjeē
    Fejuar me Franēois-Henri Pinault, 45 vjeē, administrator i pasurisė 14.5 miliardė dollarėsh tė tė atit.

Footer:

The content of this website belongs to a private person, blog.co.uk is not responsible for the content of this website.